Zorgpact – Anders gaan leren en werken

Zorgpact – Anders gaan leren en werken

Datum: 3 december 2015

de_fabrique-zorgenzHet blijkt een gouden greep: de commissie Innovatie Zorgberoepen & Opleidingen en het Zorgpact brachten zorgaanbieders, mensen uit het onderwijs en vertegenwoordigers van lokale overheden op een landelijke werkdag bij elkaar, in een oude fabriek in Maarssen. Die staat symbool voor: mensen die geloven dat het anders moet en met opgestroopte mouwen samen het verschil willen maken. Of zoals minister Schippers van VWS zei: “Samenwerking moet, kijk wat mogelijk is en ga in de regio aan de slag.”

De toekomstige zorgprofessional zit nu in de schoolbank of collegezaal. De zorg gaat uit van het functioneren, veerkracht en behoud van eigen regie van burgers. Daarom heeft de zorgprofessional andere kennis en vaardigheden nodig. Ook de curricula en inrichting van de zorgopleidingen moet anders. Daarover bereidt de commissie Innovatie Zorgberoepen & Opleidingen een tweede advies voor, dat augustus volgend jaar zal verschijnen. Het moet leiden tot een beter opleidingscontinuüm tussen mbo, hbo en wo. Het moet ook gemakkelijker worden om over te stappen van het ene beroep naar het andere of naar een ander kwalificatieniveau. Daarnaast worden beroepspraktijk en onderwijs meer met elkaar verweven. Minister Bussemaker (OCW), ook aanwezig, liet er geen misverstand over bestaan. “Er mag meer dan mensen denken. Onderwijs hoeft niet alleen gegeven te worden in een leslokaal, maar kan ook in de wijk of bij mensen thuis.”

Weten wat er van je wordt verwacht bij samenwerking
Kete Kervezee, voorzitter van de commissie, benadrukte dat het advies zich ook richt op het vmbo en de bij- en nascholing. Het wordt geen blauwdruk, het advies gaat uit van een aantal ordeningsprincipes. “Burgers moeten beter worden toegerust om de eigen regie en hun zelfstandigheid te behouden. Helder communiceren en weten wat er van je wordt verwacht bij samenwerking, dat zijn belangrijke inzichten.” Het opstellen van het advies is complex. Hoe behouden we de menselijke maat, hoe houden we de patiëntveiligheid en goede arbeidsomstandigheden in het vizier? Iedere professional heeft kennis dat bij elkaar gebracht moet worden.

Van biomedisch naar biopsychosociaal model
De feiten spreken voor zich: we zien een cumulatie van mensen met meerdere chronische aandoeningen, maar door de verzilvering (Kervezee spreekt liever van verzilvering dan van vergrijzing) ook meer mensen zonder aandoening. Voor deze groep burgers moeten we inzetten op voorzorg. Er zijn ook burgers met een aandoening maar zonder functioneringsproblemen. Voor hen is zelfmanagement belangrijk.
Het domein welzijn komt er bij en er zijn steeds meer technologische mogelijkheden. We stappen over van een biomedisch naar een biopsychosociaal model. Dat vereist multidisciplinair samenwerken en interdisciplinair uitvoeren. Zorgprofessionals hebben kennis nodig van technologie en andere domeinen. De curricula van de opleidingen moeten opgebouwd worden rond integrale vraagstukken. Het gaat om het ontwikkelen van generalistische vaardigheden, het ontwikkelen van een gemeenschappelijke taal, het bijhouden van verworven vaardigheden, investeren in leren vermogen, het bevorderen van kennis delen en uitwisselen en het verbeteren van de beroepstrots. “Openstaan voor verandering, dat kenmerkt de professional”, aldus Kervezee.

Een paar tips van bestuurders: heb gezamenlijke ambitie en sluit onverwachte coalities. Durf gek te doen! Of zoals Monique van Doorn, initiatiefnemer van Andere handen community, verwoordde: Van B (beleid, belemmering en belasting) naar I (innovatief, inspirerend, intrinsieke gemotiveerd) beleid.

Een leven lang leren?
Tijdens de discussie werd gewaarschuwd voor generalistisch opleiden. Communicatie en kunnen samenwerken zijn belangrijke competenties. De verschillende rollen die je hebt als professional zet je in ten dienste van de vakinhoud, werd opgemerkt. Laat samenwerken geen apart vak worden, maar integreer het in alle vakken.
Sommigen spreken liever van levenslang ontwikkelen dan levenslang leren. En vastleggen in een persoonlijk portfolio? Liever niet, dat leidt tot bureaucratie. Je kunt je ontwikkeling ook op andere creatieve manier vastleggen. Maar een portfolio kan ook een goede tool voor zelfreflectie zijn: waar ben ik goed in? Kijk ook naar andere didactische werkvormen: ga met het onderwijs naar buiten, in een wijkpoli kan ook onderwijs worden gegeven.

Mooi voorbeeld van anders leren: de Transmurale Studentenbrug
Hoe kunnen we leren door de schotten heen? Wijkverpleegkundige Anne-Marie Valkema van Cordaan presenteerde een leerexperiment in Amsterdam: de Transmurale Studentenbrug die studenten leert om interprofessioneel samen te werken. Het is een mooi voorbeeld van anders leren dat vorige maand is gestart.
De samenwerking tussen disciplines, bijvoorbeeld tussen verpleegkundigen in het ziekenhuis en wijkverpleegkundigen, komt tijdens de hbo-v-opleiding nauwelijks aan bod. Studenten ervaren dat als een gemis. Bijvoorbeeld: hoe overleg je goed met de transferverpleegkundige als een cliënt uit het ziekenhuis wordt ontslagen en naar huis mag? Interprofessioneel samenwerken, hoe geef je dat handen en voeten?

Winst voor student én patiënt
De studenten zijn een dag gaan meelopen met de transferverpleegkundigen. Met als resultaat: ze weten nu wat een verpleegkundige doet en waarom. De studenten vertelden dat ze ook workshops geven aan mbo-studenten. Een aantal van hen gaf daarna aan dat ze stage willen lopen in de wijk. Bijzonder, want de meesten hebben een voorkeur voor stage in een ziekenhuis op een iIC.
Anne-Marie Valkema: “We gaan een stap verder en willen ook dat studenten hun kennis uitdragen. Ze geven een klinische les en bespreken casuïstiek. Zo krijgen ze meer inzicht in de keten. Het is winst voor student én patiënt”.
Francis Bolle van de beroepsvereniging van verpleegkundigen en verzorgenden V&VN noemt de Transmurale Studentenbrug een fantastisch initiatief. “Samenwerken over de domeinen heen, het is een enorme meerwaarde dat je dit als student al direct meekrijgt.”

Zorgpact zorgt voor een versnelling
Tijdens deze landelijke werkdag zijn de eerste vijf regionale actieagenda’s van het Zorgpact gepresenteerd. In de regio Midden Nederland slaan opleidingen en zorginstellingen de handen ineen om helder te krijgen wat de impact is van e-health, domotica en robotica op de opleiding die zorgprofessionals nodig hebben voor hun dagelijkse werk. Regio Noord besteedt veel aandacht aan de mogelijkheden om goede ervaren medewerkers voor de zorg te behouden.

Aanjager Terpstra
Aanjager van het Zorgpact Doekle Terpstra (zie interview op Zorgenz op 16 november jl.) maakte aan het eind van de dag bekend dat er nog zes regio’s zijn waar een zorgpact binnen een half jaar wordt afgesloten. De 28 koplopers van het Zorgpact gaan een netwerk vormen. Ook kan het Regionale InvesteringsFonds meer aanvragen verwachten uit zorg en welzijn. Hij noemde het ook bijzonder dat maar liefst drie bewindslieden aanwezig waren bij de afsluiting van de landelijke werkdag van Zorgpact (Van Rijn, Schippers en Bussemaker) en daarmee hun steun uitspraken voor de beweging.

zorgpact_zorgenzHet eerst advies Naar nieuwe zorg en zorgberoepen: de contouren verscheen in april van dit jaar. Een uitgebreide beschrijving van de regionale zorgpacten staan op Zorgpact.nl. Voorbeelden van innovatieve praktijken staan op: zorgin2030.nl.

(Foto: De Fabrique Evenementenlocatie in Maarssen)

Gerelateerde berichten

Author: Zorgenz

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *