Gepersonaliseerde zorg verlenen met big data verbetert behandelrelatie

Apotheker Henk-Frans Kwint bepreekt de medicatie met een patiënt (Foto: Hielco Kuipers)

 

De zorg betaalbaar, toegankelijk en kwalitatief goed houden kan alleen met gepersonaliseerde zorg. Om deze zorg te kunnen verlenen is het belangrijk dat zorgverleners uit verschillende organisaties goed met elkaar samenwerken. Slimme kennistechnologie van STIZON die informatie uit de eerste en tweede lijn samenvoegt, helpt hen daarbij. Ketenpartijen in Zuid-Holland Noord hebben in de proeftuin Gezonde zorg, Gezonde regio als eerste ervaring opgedaan met deze kennistechnologie en ontwikkelen deze door. Het verbetert de behandelrelatie en zorgt voor een gezondere populatie. En: het leidt tot meer regie voor patiënten en meer tevreden zorgverleners.

Data samenvoegen en teruggeven aan zorgverleners zodat zij op basis daarvan gepersonaliseerde zorg kunnen verlenen.: met de kennistechnologie van STIZON kan het. Op een slimme manier wordt gezondheidsinformatie vanuit de eerste en tweede lijn samengebracht, onafhankelijk van het ict-systeem. Big data worden opgeschoond en herschikt op het niveau van de individuele patiënt. Deze informatie wordt teruggegeven aan de zorgverlener.

Zorgverleners hebben tool
Voor zorgverleners is een tool ontwikkeld. Deze krijgt een beter beeld van de situatie van de patiënt in de tijd en ziet in één oogopslag bijvoorbeeld welke medicatie een patiënt gebruikt, of dat effectief is en of er besparingen mogelijk zijn. De huisarts kan daardoor betere keuzes maken voor het verlenen van gepersonaliseerde zorg. Daarnaast kan de huisarts door koppeling van populatiedata zien wie welke zorg nodig heeft en preventief ingrijpen. Zo kunnen onnodige ziekenhuisopnamen worden voorkomen.

Voordelen van gebruik tool
Andere voordelen voor de professional zijn: hij kan het historisch verloop van interventies evalueren. Hierdoor is hij in staat om betere en doelmatigere keuzen te maken. De professional kan bewust kiezen om van het behandelprotocol af te wijken. Dit kan bijvoorbeeld bij heftige bijwerkingen. De nadelen voor een individuele patiënt zijn dan groter dan de voordelen. De medicatie wordt in dat geval afgebouwd; ook al is deze volgens het protocol noodzakelijk. Dit staat bekend als  ‘deprescribing’. De professional kan patiënten door individuele profilering opnemen in specifieke zorgprogramma’s of interventies. Dit zijn bijvoorbeeld polyfarmacie-gesprekken of het bevorderen van therapietrouw op basis van effect. Als relevante informatie over een patiënt op het juiste moment beschikbaar is, is een veel effectievere medicatiebewaking mogelijk. Dit voorkomt inefficiënte overbehandeling, zowel voor patiënt, als voor zorgprofessional en zorgverzekeraar.

Technologie ondersteunt relatie arts-patiënt
“De bedoeling is dat deze kennistechnologie de arts-patiënt relatie ondersteunt. Het levert stuurinformatie op voor hen beiden. Ook is het een basis voor relevante feedback naar beleidsmakers, beslissers en betalers”, verklaarde Robert Boersma, directeur van Zorgbelang en voorzitter van de stuurgroep van de proeftuin tijdens een bijeenkomst in Leiden, waar de resultaten van de proeftuin gepresenteerd werden.
Wat vinden patiënten ervan? “De klachten van patiënten zijn bekend: waar blijft een integraal dossier, waarom moet ik iedere keer mijn verhaal vertellen, waarom communiceren mijn zorgverleners niet met elkaar, waarom weet het ziekenhuis niet welke pillen ik slik? Nu zeggen ze: er wordt vaak zoveel over je gepraat, maar nu mag je meepraten.”

Passende behandeling
Boersma schetste kort waar het naartoe gaat met de kennistechnologie. Het streven is dat er voor elke patiënt een integraal dossier beschikbaar is, dat dient als basis voor de behandeling. En dat er een optimale uitwisseling van gegevens plaatsvindt. “Geen uitwisseling van data die niet relevant is voor de behandeling. Arts en patiënt werken samen om tot een passende behandeling te komen. De regie en betrokkenheid van patiënten bij hun zorgproces zal toenemen en ze krijgen online inzicht in hun medicatiegebruik.”

Twee extra doelstellingen
De proeftuin Gezonde zorg, Gezonde regio, door VWS uitgeroepen als één van de negen proeftuinen voor populatiegerichte zorg, maakt als eerste op regionale schaal gebruik van deze technologie en ontwikkelt deze door.
De betere behandelrelatie, ondersteund met de slimme kennistechnologie, zorgt voor een gezondere populatie, een betere ervaren kwaliteit van zorg en een afname van de zorgkosten (Triple Aim). Boersma: “We hebben er twee doelstellingen aan toegevoegd: meer eigen regie door de patiënt en de zorgverleners die naar tevredenheid zijn ondersteund.”

Deprescribing bij 70-plussers
Afgelopen jaar zijn binnen Gezonde zorg, Gezonde regio diverse pilots uitgevoerd in praktijken om de behandelrelatie met de patiënt te optimaliseren. Eén van die pilots gaat over het verantwoord staken dan wel verlagen van dosering van medicatie (deprescribing) bij 70-plussers die zeven medicijnen of meer gebruiken. Veel (preventieve) geneesmiddelen zijn op jongere leeftijd gestart. De positieve effecten van deze middelen op oudere leeftijd zijn niet altijd onderzocht. Op oudere leeftijd worden geneesmiddelen minder goed afgebroken, waardoor ouderen een verhoogd risico hebben op bijwerkingen. Deze bijwerkingen kunnen leiden tot ernstige complicaties zoals maagbloedingen, uitdroging en botbreuken. Botbreuken zijn vooral geassocieerd met gebruik van bloeddrukverlagers en slaapmiddelen die duizeligheid en daarmee vallen kunnen veroorzaken. Huisartsen beschikken over weinig kennis hierover en schrijven voor volgens de algemene richtlijnen die niet toegespitst zijn op ouderen.

“De poh ouderen is een belangrijke motor om de monitoring van de afgesproken acties uit te voeren”

Samen met oudere besluiten
In deze pilot heeft apotheker Henk-Frans Kwint in de huisartsenpraktijk of bij de oudere thuis consulten uitgevoerd, waarbij de gezondheidsklachten van de oudere centraal stonden. De oudere vulde vooraf een vragenlijstje in. Doel was: niet meer medicatie voorschrijven dan strikt noodzakelijk en samen met de oudere hierover besluiten.
Wat zijn de uitkomsten? “We kwamen vooral problemen tegen met overbehandeling, met bijwerkingen en geneesmiddelen die niet effectief waren. De aanbevelingen waren: stop met sommige middelen, vooral maagzuurremmers en urologische middelen, wijzig de dosering of ga een vervangend middel slikken. We zagen daarna minder gezondheidsklachten: minder benauwdheid, droge mond en duizeligheid. Deze aanbevelingen hebben geleid tot een daling van het aantal medicijnen, een daling van twintig euro per patiënt per jaar in de materiaalkosten van medicatie”, verklaarde Kwint.

(Foto: Matthijs Fransen)

Aanpak zorgt voor korte lijnen
Er ontstond meer contact tussen de apotheker en huisarts, maar ook met de doktersassistenten en poh’ers. Ook de poh ouderen raakte steeds meer betrokken. “Deze professional is een belangrijke motor om de monitoring van de afgesproken acties uit te voeren”, benadrukte Kwint. Daarnaast kon de apotheker zijn expertise op het gebied van medicatie benutten in deze pilot.
Als aanbevelingen noemde Kwint: ict verbeteren, zorg dat het HIS beschikbaar is voor apotheker, zorg voor scholing op gebied van deprescribing en de internist ouderengeneeskunde erbij betrekken.

Meer eigen regie door thuismeten bloeddruk
In een andere pilot meten stabiele patiënten thuis de bloeddruk en geven dit via een app door aan de huisarts. Dit geeft patiënten meer eigen regie en de mogelijkheid om meer verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen zorgproces. Dit versterkt de ervaren kwaliteit van zorg. Per patiënt worden 3 consulten van 15 minuten per jaar uitgespaard. De digitale communicatie kost minder tijd. Patiënten zijn tevreden over de proef en willen doorgaan met thuismeten.

Regionale opschaling
De ketenpartners van Gezonde zorg, Gezonde regio (Alphen Op een lijn, Alrijne, Rijncoepel, SCAL, Zorgbelang en Zorg en Zekerheid) bekijken welke succesvolle kleinschalige initiatieven zich lenen voor regionale opschaling. Adviseurs van Health Base en Reos waren betrokken bij de projectorganisatie van Gezonde zorg, Gezonde regio. Adviseurs van Reos, Zorgbelang en STIZON begeleidden het proces van de pilots.

Bekijk hier de animatie over de kennistechnologie.

Download hier de factsheet over de pilots.

Corina de Feijter

(Foto: Hielco Kuipers:)

Gerelateerde berichten

Trackbacks/Pingbacks

  1. ZorgenZ: Gepersonaliseerde zorg verlenen met big data verbetert behandelrelatie – Rijncoepel - […] voordelen oplevert bij de behandeling van patiënten en de relatie tussen patiënt en arts. Klik hier voor het hele […]

Plaats een Reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *